تعویض مفصل لگن یکی از مهمترین جراحیهای ارتوپدی است که میتواند کیفیت زندگی بیماران را متحول کند؛ اما موفقیت این عمل تنها به مهارت جراح وابسته نیست. در واقع آنچه بسیاری از بیماران نادیده میگیرند، آمادگیهای قبل از جراحی است که تأثیر مستقیم بر کاهش عوارض، کوتاه شدن زمان بستری و سرعت بهبودی دارد. از کنترل بیماریهای مزمن و کاهش وزن گرفته تا تمرینات تقویتی و آمادگی روانی، همگی تاثیر زیادی در روند جراحی دارند.
قبل از عمل تعویض مفصل لگن چه کارهایی باید انجام داد؟
آمادگیهای جسمی، روانی و محیطی نقش مهمی در موفقیت جراحی تعویض مفصل لگن و کاهش عوارض بعدی دارند. رعایت این اقدامات به بیمار کمک میکند تا دوران نقاهت کوتاهتر و بازگشت به فعالیتهای روزمره سریعتر انجام شود.
کنترل بیماریهای زمینهای
بیمار باید بیماریهای مزمن مانند دیابت، فشار خون یا مشکلات قلبی را تحت کنترل قرار دهد از همین رو داروهای تجویز شده یا توصیههای پزشک را برای سلامت خود انجام دهید. توجه داشته باشید که کنترل این بیماریها خطر عوارض بعد از عمل را کاهش میدهد و روند بهبودی را سرعت میبخشد.
کاهش وزن
وزن اضافی فشار روی مفصل جدید را افزایش میدهد و احتمال بروز عوارض جراحی را بیشتر میکند از همین رو رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل، شامل پروتئین کافی، میوهها و سبزیجات، به تقویت بدن و بهبود التیام زخمها کمک میکند.
تمرینات ورزشی
انجام تمرینات ملایم برای تقویت عضلات لگن، ران و ساق قبل از عمل، به حفظ تعادل و تسهیل توانبخشی بعد از جراحی کمک میکند همچنین فیزیوتراپی پیش از جراحی در کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی مفصل هم بسیار موثر است.
آمادگی روانی و کاهش استرس
اضطراب و نگرانی قبل از جراحی برروی تجربه عمل و بهبود بعدی تأثیر منفی دارد از همین رو مشاوره با روانشناس، تکنیکهای آرامسازی و حمایت خانواده برای کاهش استرس و ایجاد حس اطمینان بسیار کمک کننده است.
آمادهسازی محیط خانه
خانه باید برای دوران نقاهت ایمن و راحت باشد؛ مانند نصب دستگیرههای کمکی، آماده کردن تخت در سطح مناسب و حذف موانع خطرناک. در واقع این اقدامات به پیشگیری از افتادن و آسیبهای بعد از عمل بسیار کمک میکند.
تغییر سبک زندگی
ترک سیگار و کاهش مصرف الکل قبل از جراحی باعث بهبود خونرسانی و کاهش خطر عفونت میشود، همچنین خواب کافی و مدیریت انرژی روزانه بدن را برای عمل و بهبودی آماده میکند.
قبل از تعویض مفصل لگن چه آزمایشاتی را باید انجام داد؟
قبل از تعویض مفصل لگن انجام یک سری آزمایشها و بررسیهای پزشکی ضروری است تا سلامت عمومی بیمار و آمادگی او برای جراحی تأیید شود و خطر عوارض کاهش یابد. ازجمله این آزمایات عبارتند از:
- آزمایش خون کامل (CBC) برای بررسی سطح هموگلوبین، تعداد گلبولهای سفید و قرمز و وضعیت کلی خون انجام میشود. در واقع این آزمایش کمک میکند تا کمخونی یا عفونت احتمالی قبل از عمل شناسایی شود.
- انجام تست عملکرد کلیه و کبد برای بررسی آنزیمهای کبدی و کراتینین خون است و اطمینان میدهد که اندامهای حیاتی بیمار عملکرد مناسبی دارند و میتوانند داروهای بیهوشی و پس از عمل را تحمل کنند.
- الکتروکاردیوگرام (ECG) و در صورت نیاز تست استرس قلبی یا اشعه ایکس قفسه سینه انجام میشود تا مشکلات قلبی و ریوی قبل از جراحی شناسایی شوند.
- برای اطمینان از اینکه خون بیمار به درستی لخته میشود و خطر خونریزی یا لخته شدن غیرطبیعی بعد از عمل کاهش یابد، آزمایشهایی مانند PT و INR انجام میشود.
- اشعه ایکس یا MRI لگن وضعیت استخوانها و مفصل را نشان میدهد و به جراح کمک میکند برنامهریزی دقیق برای تعویض مفصل داشته باشد.
- بسته به سن، سابقه پزشکی و بیماریهای زمینهای آزمایشهای دیگری مانند اکوکاردیوگرافی، سیتی اسکن یا بررسیهای تخصصی قلب و ریه درخواست میشود.
تمامی این موارد توسط دکتر مجید عابدی بهترین جراح ارتوپد در شیراز به طور کامل در جلسه مشاوره قبل از عمل به شما توضیج داده میشود.
داروهایی که نباید قبل از تعویض مفصل لگن مصرف شوند؟
قبل از تعویض مفصل لگن، برخی داروها میتوانند خطر خونریزی، تداخل با بیهوشی یا عوارض بعد از عمل را افزایش دهند. بنابراین توقف یا جایگزینی آنها تحت نظر پزشک ضروری است.
- داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین، هپارین و بعضی داروهای ضد پلاکت مثل آسپیرین و کلوپیدوگرل نباید مصرف شوند، در واقع این داروها احتمال خونریزی در حین و بعد از عمل را بالا میبرند.
- داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک علاوه بر رقیق کردن خون، میتوانند ترمیم بافت و زخم را کند کنند به همین دلیل ۵ تا ۷ روز قبل از جراحی باید قطع شوند.
- برخی مکملهای گیاهی مانند جینسینگ، جینکو بیلوبا، روغن ماهی با دوز بالا و سیر میتوانند خونریزی را افزایش دهند و توصیه میشود حداقل یک هفته قبل از عمل مصرف نشوند.
- برخی داروهای هورمونی یا استروژنها خطر لخته شدن خون را افزایش میدهند به همین دلیل پزشک به طور موقت آن را قطع میکند.
- برخی داروها مثل داروهای خاص قلبی یا فشار خون باید با دقت تنظیم شوند چرا که برروی فشار خون در حین عمل تأثیر میگذارد به همین دلیل پزشک دستور مصرف یا تغییر دوز آنها را میدهد.
در نهایت…
آمادگیهای قبل از جراحی تعویض مفصل لگن تنها محدود به روز عمل نیست و شامل مجموعهای از اقدامات جسمی، روانی و محیطی است که موفقیت جراحی را تضمین میکنند. کنترل بیماریهای زمینهای، انجام آزمایشهای ضروری، بهبود تغذیه، تقویت عضلات، آمادهسازی محیط خانه و مدیریت استرس همگی باعث کاهش عوارض و تجربه داشتن یک جراحی ایمن میشود.